shine-logo
The Netherlands2021-10-04T20:15:17+00:00

Kwaliteit van leven door innovatieve techniek

Wat is SHINE?

Kanker en hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de voornaamste oorzaken van overlijden. Het opsporen en aanpakken van deze ziektes is dan ook ontzettend belangrijk. Om vroegtijdig een diagnose te stellen en te kunnen behandelen, wordt steeds meer gebruik gemaakt van medische isotopen; dit zijn kleine hoeveelheden radioactieve stoffen met een medische toepassing. Dit maakt het mogelijk om (uitgezaaide) kankers en hart- en vaatziekten, maar ook veel andere ziekten, op te sporen en in een steeds eerder stadium te ontdekken. Zodat vroegtijdige en betere behandelingen steeds meer mogelijk zijn. SHINE gaat veel van deze medische isotopen maken. Om ook Europese patiënten van de isotopen te voorzien is het Amerikaanse bedrijf sinds 2019 in Europa aanwezig en gaat het zich vanaf nu ook vestigen met een fabriek in Veendam. Met haar innovatieve ontwikkeling van medische isotopen, biedt SHINE de geneeskunde de mogelijkheid om nog betere behandelplannen op te stellen. Met de komst van SHINE naar Veendam en de ontwikkeling hier van deze medische isotopen, zullen Europese patiënten steeds meer betrouwbaar en kosteneffectief onderzocht en behandeld kunnen worden met medische isotopen. De kwaliteit van leven zal jaarlijks voor vele miljoenen patiënten aanmerkelijk verbeteren.

Dutch Map

Hoe werkt SHINE?

SHINE maakt en ontwikkelt medische isotopen voor de diagnose en behandeling van diverse ziekten, waaronder kankers. Door doorontwikkeling van beschikbare technieken is het steeds meer mogelijk om kankercellen en uitzaaiingen met behulp van medische isotopen op te sporen en te bestrijden. Tot nu toe worden deze medische isotopen wereldwijd nog vooral geproduceerd met behulp van kernreactoren. SHINE realiseert deze medische isotopen met haar versnellerstechniek waardoor het productieproces veel veiliger, veel schoner, veel betrouwbaarder en veel kosten-effectiever is t.o.v. de huidige productietechniek met kernreactoren. Want SHINE werkt namelijk zonder kernreactor, verbruikt minder elektriciteit en genereert minder afval. SHINE maakt gebruik van deeltjesversnellers die dezelfde deeltjes maken als de reactor, maar heeft veel minder van die deeltjes nodig. Kortom: een veiliger en groener proces. Daarnaast maakt SHINE gebruik van recyclebaar uranium in een kleine hoeveelheid die niet al na één keer verwijderd hoeft te worden. Dit zorgt voor minder afval en verlaagt de hoeveelheid uranium die nodig is om de isotopen te maken. In Veendam wordt een compacte fabriek gebouwd met een productiegebouw dat de oppervlakte van een half voetbalveld heeft. In dit gebouw worden acht versnellers op een rij geplaatst in een betonnen kamer onder de grond. Hierin worden de medische isotopen gemaakt. Dit gebeurt op een zeer veilige manier in een gesloten systeem. De ervaring die SHINE heeft met haar Amerikaanse fabriek in Janesville (Wisconsin) wordt hier ook toegepast. Door de nieuwe SHINE-techniek zijn er honderdmaal minder uraniumsplitsingen nodig, is de fabriek veel veiliger dan bij onderzoeksreactoren en is er veel minder afval. De kleine hoeveelheid radioactief afval die overblijft, wordt afgevoerd en opgeslagen volgens de strenge regels die ook in Nederland gelden.

SHINE in Veendam, Nederland

SHINE gaat zich vestigen in de gemeente Veendam, naast het industrieterrein Dallen II, bij Wildervank

Voor de aan- en afvoer van de SHINE-producten is een goede infrastructuur belangrijk. Veendam beschikt over een goed wegennetwerk richting zowel Groningen/Randstad als Duitsland, en heeft een vliegveld in de buurt (Groningen Airport Eelde). Verder heeft Veendam een centrumfunctie in de regio waardoor het een goede schaalgrootte heeft qua voorzieningen. Dit geldt zowel voor de beschikbaarheid van arbeidskrachten als van toeleveranciers. De komst van SHINE naar de gemeente Veendam levert directe werkgelegenheid op voor in eerste instantie circa 200 mensen. Dit gaat om MBO, HBO en universitair niveau. Daarnaast is er werk voor toeleveranciers. Tijdens de bouw van de fabriek die enkele honderden miljoenen euro’s gaat kosten en gebouwd gaat worden tussen 2023 en 2025, is er ook veel extra tijdelijke werkgelegenheid.

Kaart_Shine_locatie_Veendam
Greg & Harrie

Nederland ligt logistiek gunstig als het gaat om de levering van medische isotopen aan landen in Europa. Bovendien heeft Nederland veel ervaring met de productie van medische isotopen door uranium-splijting. Dit gebeurt nu al in Petten volgens duidelijke regelgeving en een streng toezicht door de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). Ook afvalverwerking is in Nederland op een zeer veilige manier geregeld door de Centrale Organisatie voor Radioactief Afval (COVRA). Verder heeft Nederland een koploper-positie als het gaat om onderzoek naar het toepassen van radiotherapie. SHINE zal in een gelijk speelveld gaan concurreren met onderzoeksreactoren in Europa en de wereld. Daarnaast zal SHINE regionaal gebruik maken van de kennis van de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool en van de ervaring die het Kernfysisch Versnellersinstituut in Groningen heeft.

SHINE in Janesville, Wisconsin

FAQ – Veel gestelde vragen

We kunnen ons voorstellen dat u nog vragen heeft. Daarom hebben we een aantal vragen en antwoorden voor u op een rijtje gezet.

Wat moet SHINE onderzoeken voor bouw van medische isotopenfabriek?2021-10-04T20:15:23+00:00
Voor hoeveel mensen gaat deze fabriek werk bieden?2021-07-14T08:56:12+00:00

De bouw van de fabriek zal twee jaren duren en zal tijdelijk veel werk opleveren. Tijdens de bedrijfsvoering zal de fabriek ca. 200 mensen in dienst hebben. Met ook het werk voor de vele – voornamelijk lokale- toeleveranciers zal de fabriek voor vele honderden werknemers werk geven.

Hoeveel gaat de Veendam fabriek lijken op de SHINE fabriek die nu in amerika in aanbouw is?2021-07-14T08:55:40+00:00

We proberen een zo goed mogelijke kopie van de amerikaanse fabriek te maken. We moeten natuurlijk wel rekening houden met nationaal geldende ontwerpregels en ook met de lokale situatie. Zo wordt in amerika letterlijk naast een vliegveld gebouwd en is Eelde airport voor Veendam een half uurtje met de vrachtwagen. Ook hebben we natuurlijk te maken met de verwachting van mogelijke aardbevingen rondom Veendam.

Waarom bouwt SHINE deels onder de grond?2021-07-14T08:54:53+00:00

Boven de grond bouwen is mogelijk. We bouwen toch liever deels onder de grond. De belangrijkste reden is dat de uranium-splijting dan duidelijk onder het maaiveld plaatsvindt waardoor we een minder zwaar en hoog gebouw hoeven te maken. De grond zorgt namelijk voor extra stralingsafscherming.

Met welke externe bedreigingen houdt SHINE rekening bij het ontwerpen van de fabriek?2021-07-14T08:54:11+00:00

SHINE zal rekening houden met alle externe bedreigingen die denkbaar zijn. Bijvoorbeeld aardbevingen, zware stormen, overstromingen, grond-verzakkingen, vliegtuigcrashes, etc. Hierbij kijken we naar de waarschijnlijkheid van optreden en de impact indien een dergelijke ramp zich voordoet. Soms is het ontwerp gunstig voor het ene scenario en ongunstig voor het andere scenario. (Een fabriek die vliegtuigcrash bestendig is zal ook veel zwaarder zijn en dus meer last hebben van de imapct van aardbevingen). Bij de KEW-vergunningaanvraag zal SHINE haar ontwerp-overwegingen verder uitleggen en openbaren.

Bij wie kunnen we onze zorgen bespreken over mogelijke waardevermindering van onze woningen?2021-07-14T08:53:43+00:00

Dit is een vraag voor het bevoegd gezag. Geadviseerd wordt om de Gemeente Veendam hiervoor te benaderen.

Waarom is gekozen om naast Dallen II te bouwen en niet op Dallen II?2021-07-14T08:53:12+00:00

Bij nucleaire installaties zoals de SHINE fabriek wordt rekening gehouden met zeer conservatieve wettelijk verplichte veiligheidsafstanden. Deze veiligheidsafstanden maken dat het SHINE terrein veel groter moet zijn dan de fabriek zelf nodig heeft. De 16 hA waarop de SHINE fabriek wordt gebouwd wordt hoofdzakelijk bepaald door deze veiligheidsafstanden. Deze ruimte is op het industrieterrein Dallen II bij verre niet beschikbaar. Ook houden we hierbij rekening met externe factoren zoals contouren van windmolens, zware industrie, buisleidingen en elektriciteitskabels en leidingen. Wat ook een rol speelt is dat SHINE een medische fabriek is (meer een laboratorium) en een rustige, niet industriele omgeving meer vindt passen bij haar uitstraling. Deze tweede overweging is overigens niet bepalend geweest voor de uiteindelijke keuze.

Krijgen de bewoners last van de bouw van de fabriek? Gaan we hinder ondervinden tijdens de toekomstige bedrijfsvoering?2021-07-14T08:52:37+00:00

De bouw zal ca. 2 jaren duren. Hierbij zal bijvoorbeeld bouwverkeer en het heien van palen op gezette tijden overlast gaan geven. We zullen gebruik maken van de N33 waarmee we de overlast van het bouwverkeer sterk beperken. Het heiplan moet nog worden uitgewerkt. Het heien van de palen zal tijdelijk verstoring geven. De fabriek zal tijdens de bedrijfsvoering geen overlast veroorzaken. De SHINE fabriek is een stille fabriek zeker rekening houdend met de afstand naar de woningen. Ook de werknemers zullen via de N33 naar de fabriek rijden. De fabriek zal geen verstoringen geven voor externe zendsystemen.

Heeft SHINE extern koelwater nodig?2021-07-14T08:51:49+00:00

Nee, de warmteontwikkeling van de SHINE processen is zo laag dat alleen interne koeling nodig is.

Hoe gaat SHINE om met radioactief afval?2021-07-14T08:51:17+00:00

Radioactieve afvalstoffen zullen worden opgehaald door de COVRA. Wijze van aanbod, inclusief verpakkingswijze zal voldoen aan de door COVRA gestelde normen.

Hoe worden we op de hoogte gehouden van toekomstige ontwikkelingen?2021-07-14T08:50:42+00:00

SHINE zal de komende jaren ieder kwartaal een bewonersbijeenkomst organiseren. Ook zal de website van SHINE een Veendam sectie houden waar veel informatie, inclusief toekomstige ontwikkelingen te vinden is. Per 1 Augustus heeft SHINE kantoor in Veendam waar vooralsnog een wekelijks vragenuurtje zal worden georganiseerd. Op termijn zal de vorm en frequentie worden aangepast aan de informatiebehoefte op dat moment. Adres van het kantoor en het tijdstip van dit vragenuurtje zal binnenkort bekend worden gemaakt.

Hoe zorgt SHINE dat geen ongewenste personen in de fabriek kunnen komen?2021-07-14T08:49:53+00:00

De reikwijdte en de diepgang van de beveiliging van de fabriek zal vastgesteld worden in overleg met de bevoegde instanties, waaronder de ANVS . Verdere details zullen niet openbaar worden gemaakt.

Hoeveel mensen komen werken bij SHINE Veendam? Zijn dit alleen maar hoogopgeleiden?2021-05-11T10:56:37+00:00

De verwachting is dat er vanaf de eerste productie reeds werkgelegenheid zal komen voor ongeveer 200 mensen direct. Ook is er natuurlijk veel extra werkgelegenheid voor de toeleveranciers van materialen en diensten. Tijdens de bouw (tussen 2023 en 2025) zal er veel extra werkgelegenheid zijn. De techniek vraagt natuurlijk goed opgeleide mensen, denk aan MBO, HBO en universitair niveau.

Wanneer gaat de Groningse fabriek in bedrijf?2021-05-11T10:55:52+00:00

Volgens de huidige ambitieuze planning kunnen we al in 2025 in bedrijf zijn. Hoe eerder, hoe beter want de Europese patiënten zijn nu afhankelijk van hele oude onderzoeksreactoren zoals de onderzoeksreactor in Petten. Als deze reactor uitvalt zullen 30.000 patiënten per dag hun behandeling niet krijgen. De SHINE-fabriek in Veendam zal een capaciteit hebben om meer dan 40.000 patiënten per dag te kunnen bedienen.

In de omgeving van Veendam is er sprake van gaswinning, gasopslag en zoutwinning. Heeft dit invloed op de fabriek van SHINE?2021-05-11T10:46:35+00:00

In het ontwerp van onze fabriek houden we rekening met alle (theoretisch) mogelijke invloeden van buiten. We hebben ons goed verdiept in de omgeving en ook bijvoorbeeld goed gekeken naar de historische aardbevingen in het Noorden. De SHINE-fabriek zal aardbevingsbestendig worden gebouwd waarbij we rekening houden met (zeer) conservatieve scenario’s.

Hebben we straks alleen maar Amerikanen rondlopen in Veendam?2021-05-11T10:54:42+00:00

Nee, de werknemers van SHINE Veendam zullen hoofdzakelijk lokale en regionale werknemers zijn. De Amerikanen zullen veel en graag Veendam bezoeken, maar dan meer om te helpen met het opzetten en het verbeteren van de processen.

Waar in Europa worden nu medische isotopen gemaakt?2021-05-11T10:53:53+00:00

In Europa worden medische isotopen die uranium-splijting nodig hebben, gemaakt in oude onderzoeksreactoren – voornamelijk in Nederland en België. Deze oude reactoren hebben regelmatig storingen gehad en de verwachting is dat met het ouder worden, deze reactoren meer en meer onbetrouwbaar worden. Bovendien is de productie met onderzoeksreactoren duur, minder veilig en minder schoon. De SHINE fabriek zorgt voor betaalbare medische isotopen die betrouwbaar geleverd kunnen worden waarbij de productie veilig en schoon is, omdat reactoren voor deze producten niet langer nodig zijn.

Waar precies wordt de fabriek gebouwd?2021-05-11T10:51:58+00:00

Naast bedrijventerrein Dallen II, direct ten zuiden van de Dalweg 12 en ten westen van de N33. De dichtstbijzijnde bewoning is meer dan 800 m van het productiegebouw af aan de Vijverlaan in Wildervank.

Hoe gaat de fabriek er uit zien? Welke inspraak hebben de bewoners hierbij?2021-05-11T10:50:56+00:00

Het wordt een compacte fabriek omdat de bestraling met deeltjesversnellers waarmee de medische isotopen worden gemaakt, onder de grond plaatsvindt. Ongeveer zo groot als een half voetbalveld. We zullen de bewoners in de omgeving t.z.t. vragen om mee te denken over kleur, omheining, bomen, etc.

Waar gaat dat afval naar toe en hoe wordt het dan opgeslagen?2021-05-11T10:48:13+00:00

Het afval van SHINE zal naar de COVRA in Zeeland worden afgevoerd en volgens de COVRA-richtlijnen worden opgeslagen. Het uranium-houdend afval is te vergelijken met soortgelijk afval uit de kerncentrale in Borsele of uit de onderzoeks-locatie in Petten, maar dan beduidend minder.

Zijn de transporten met medische isotopen veilig? Gaan deze vrachtwagens ook door onze wijken rijden?2021-05-11T10:47:28+00:00

Er zijn nationale en internationale wetten en richtlijnen voor het veilig vervoer van radioactieve stoffen. De transporten van SHINE voldoen hier uiteraard aan. Deze transporten zullen via de N33 gaan en dus niet door de wijken.

Is de fabriek veilig?2021-05-11T10:45:47+00:00

De fabriek is zeer veilig. Voor de duidelijkheid: de fabriek is absoluut geen kerncentrale. Zo is de hoeveelheid radioactieve stoffen bij ons duizenden malen kleiner en kunnen bij ons geen kernongevallen plaatsvinden zoals bij een kerncentrale.

Wat zijn medische isotopen? Waarom en waarvoor worden ze gebruikt?2021-05-11T10:44:44+00:00

Medische isotopen zijn radioactieve stoffen die gebruikt worden om ziekten te onderzoeken of te behandelen zoals kanker en hart- en vaatziekten. In meer dan 80% van alle onderzoeken wordt molybdeen als medische isotoop ingezet. De SHINE-fabriek in Veendam gaat, naast vele andere medische isotopen, dit belangrijke molybdeen maken.

SHINE Production Facility

De fabriek van SHINE in Janesville, Wisconsin

Voor meer informatie over SHINE of onze locatie in de gemeente Veendam, kunt u contact opnemen met: christel.knot@shinemed.com

SHINE Europe B.V.  |  KvK83919481

Go to Top